Jimi Hendrix akkoorden: 4 typische voicings & technieken

De 4 typische Jimi Hendrix-akkoorden en voicings

Wanneer gitaristen over een Jimi Hendrix-akkoord praten, denken ze meestal meteen aan de beroemde 7#9. Maar daarmee mis je een groot deel van wat zijn akkoordspel zo herkenbaar maakt. Hendrix gebruikte verschillende terugkerende akkoord- en voicingconcepten waarmee hij bas, harmonie, ritme en melodie in één gitaarpartij kon combineren.

Vier daarvan zijn bijzonder nuttig om te bestuderen:

1. 7#9 – de klassieke “Hendrix chord”.
2. Thumb-over majeur- en mineurgrepen – de duim neemt de basnoot over.
3. Movable sus2-voicings – open klinkende vormen zoals 3x5x35.
4. Basnoot + double stops – de bas blijft liggen terwijl de bovenstem melodisch beweegt.

Het interessante is dus niet alleen welke akkoorden Hendrix speelde, maar vooral hoe hij ze speelde en liet bewegen. Die combinatie van technische controle en muzikaal resultaat sluit ook aan bij Gitaartechniek vs Feel.

1. De 7#9: de klassieke Hendrix chord

Het akkoord dat het sterkst rechtstreeks met Hendrix wordt geassocieerd is de dominant 7#9, bijvoorbeeld E7#9. Een veelgebruikte E7#9-greep is:

De combinatie van de grote terts van het dominantakkoord en de verhoogde none geeft deze voicing zijn scherpe, bluesachtige spanning. Maar de 7#9 is slechts één kleur uit zijn vocabulary.

De typische Hendrix-stijl ontstaat pas echt wanneer akkoorden niet meer als statische blokken worden behandeld.

2. Thumb-over majeur- en mineurakkoorden

Een tweede essentieel Hendrix-kenmerk is de thumb-over techniek.

Bij een traditioneel barré-akkoord ligt je wijsvinger meestal over meerdere snaren. Hendrix gebruikte vaak zijn duim over de bovenkant van de hals om de basnoot op de lage E-snaar te spelen. Daardoor hoeft de wijsvinger geen volledige barré meer vast te houden en krijgen de overige vingers veel meer vrijheid.

Je kunt dan binnen hetzelfde akkoord:

• hammer-ons toevoegen;
• pull-offs spelen;
• sus-noten toevoegen en weer loslaten;
• kleine melodische lijnen maken;
• double stops spelen;
• snaren selectief dempen.

Dat verandert de manier waarop je over akkoordspel denkt. Je speelt niet meer:

akkoord → lick → akkoord → lick

maar één geïntegreerde partij waarin akkoord, bas en melodie voortdurend in elkaar overvloeien.

Waarom maakt die duim zoveel verschil?

Omdat één vinger een taak overneemt die anders een groot deel van je hand blokkeert. Wanneer de duim de basnoot speelt, kunnen wijs-, middel- en ringvinger veel vrijer bewegen op de hogere snaren. Dat is de basis van veel typische Hendrix-achtige akkoordversieringen.

3. De movable sus2-voicing: 3x5x35

Een andere typische Hendrix-klank komt uit open, ruimtelijke sus2-voicings. Een bijzonder bruikbare vorm is:

De duim speelt de G op de lage E-snaar. Op de D-snaar krijg je opnieuw G, op de B-snaar D en op de hoge E-snaar A. Omdat er geen terts in zit, klinkt het akkoord open en ambigu: het is niet duidelijk majeur of mineur. Dat maakt deze voicing bijzonder bruikbaar in akkoordpartijen waar de gitaar veel ruimte moet laten voor zang of melodie.

De vorm is verplaatsbaar

Het mooie is dat je dezelfde structuur over de hals kunt verschuiven:

Je krijgt dus één praktische shape waarmee je snel verschillende open sus2-klanken kunt maken. Dit soort voicings past perfect binnen de Hendrix-manier van arrangeren: weinig noten, maar veel ruimte tussen de stemmen.

4. Basnoot laten klinken terwijl double stops bewegen

Een vierde essentieel Hendrix-concept hoor je bijzonder duidelijk in Little Wing. De duim houdt een basnoot vast terwijl de andere vingers op de hogere snaren double stops spelen: twee noten die samen een klein stukje van het akkoord of de melodie vormen. Daar worden vervolgens hammer-ons, pull-offs en slides aan toegevoegd.

Daardoor hoor je eigenlijk verschillende lagen tegelijk:

• een basnoot;
• een akkoordkleur;
• een melodische bovenstem;
• ritmische beweging.

Dat is één van de redenen waarom Hendrix-partijen vaak zo vol klinken terwijl er maar één gitarist speelt.

De bovenstem hoeft maar weinig te bewegen

Je hoeft daarvoor geen complexe leadlijn boven het akkoord te spelen. Soms beweegt maar één van de twee noten van een double stop.

Je kunt bijvoorbeeld:

• één noot laten liggen terwijl de andere een hammer-on maakt;
• een pull-off toevoegen;
• de volledige double stop verschuiven;
• een korte slide gebruiken;
• tussen twee akkoordkleuren bewegen terwijl dezelfde basnoot blijft klinken.

Dat kleine beetje beweging is vaak genoeg om een statisch akkoord in een volledige gitaarpartij te veranderen.

De echte Hendrix-truc: akkoord en melodie zijn geen aparte dingen

Dat is uiteindelijk de rode draad door al deze voicings. Een akkoord bij Hendrix is zelden gewoon een vorm die je vasthoudt en vier keer aanslaat. Binnen dezelfde harmonische basis kan voortdurend iets veranderen:

• een vinger wordt toegevoegd;
• een noot wordt losgelaten;
• een hammer-on verbindt twee tonen;
• een double stop beweegt;
• de bas blijft staan terwijl de bovenstem verandert;
• een snaar wordt bewust gedempt;
• het ritme verandert.

De akkoordvorm is het vertrekpunt, niet het eindresultaat.

Muting hoort bij de Hendrix-techniek

Bij deze manier van spelen hoeven niet alle zes snaren te klinken. Integendeel: veel voicings werken juist doordat bepaalde snaren bewust worden gedempt.

Dat kan gebeuren met:

• de onderkant van de duim;
• de zijkant van de wijsvinger;
• een vinger die een aangrenzende snaar licht raakt.

De `x` in een vorm zoals 3x5x35 is dus geen detail. De gedempte snaren zijn onderdeel van de voicing. Je bepaalt bewust welke stemmen moeten klinken en welke niet.

Kun je Hendrix-akkoorden spelen met kleine handen?

Vaak wel, maar niet iedere greep is voor iedereen even gemakkelijk. Techniek speelt een grote rol, maar anatomie ook.

Mensen verschillen in:

• handgrootte;
• vingerlengte;
• duimlengte;
• vingerverhoudingen;
• mobiliteit van pols en gewrichten.

Voor sommige gitaristen voelt een volledige thumb-over grip vrij natuurlijk. Voor anderen blijft dezelfde positie zelfs na veel oefenen moeilijk. Dat betekent niet automatisch dat je techniek slecht is. Niet iedere hand is gebouwd voor exact dezelfde gitaarhouding.

Hand-, pols- en armpositie

Voordat je beslist dat je handen te klein zijn, experimenteer je best met je volledige houding. Een kleine verandering in de hoek van de gitaar kan al bepalen of je duim de lage E-snaar gemakkelijk bereikt.

Let op:

• de hoogte van de gitaar;
• de hoek van de hals;
• de positie van je linkerelleboog;
• hoe sterk je pols gebogen staat;
• hoe hard je met je hele hand knijpt.

Forceer je pols niet om koste wat kost een bepaalde greep te bereiken. De houding moet voldoende ontspannen blijven om de andere vingers nog vrij te laten bewegen.

Hoeveel fretdruk heb je nodig?

Veel gitaristen gebruiken aanzienlijk meer kracht dan nodig is. Dat wordt bij Hendrix-achtige akkoordversieringen snel een probleem, omdat je vingers onafhankelijk moeten kunnen bewegen.

Hoe harder je voortdurend knijpt, hoe moeilijker hammer-ons, pull-offs, double stops en andere versieringen worden.

Welke gitaar maakt Hendrix-akkoorden gemakkelijker?

Ook de gitaar zelf maakt verschil.

Halsprofiel en breedte

Een relatief dunne of smallere hals kan ervoor zorgen dat je duim gemakkelijker rond de hals komt. Wanneer dezelfde greep op de ene gitaar comfortabel voelt en op een andere nauwelijks lukt, ligt dat dus niet noodzakelijk alleen aan je handen of techniek.

Lichtere snaren

Lichtere snaren hebben minder spanning en kunnen bends, hammer-ons en grotere bewegingen binnen een akkoord gemakkelijker maken. Een set .009–.042 kan voor dit soort speeltechniek comfortabeler aanvoelen dan een veel zwaardere snarenset. Meer over diktes en verschillende snarensets vind je bij elektrische gitaarsnaren.

Comfortabele action

Een goed afgestelde gitaar helpt eveneens. Wanneer de action onnodig hoog staat, moet je iedere snaar verder indrukken en kost iedere akkoordgreep meer kracht. De gitaar hoeft het technische probleem niet groter te maken dan nodig.

Hendrix-stijl stap voor stap oefenen

1. Leer eerst de vier basisconcepten apart

Oefen niet meteen alles tegelijk. Werk afzonderlijk aan:

• E7#9;
• een eenvoudige thumb-over majeur- of mineurgreep;
• de sus2-shape `3x5x35`;
• een vaste basnoot met een eenvoudige double stop erboven.

2. Laat de duim eerst alleen de basnoot spelen

Leg je duim over de hals en fret alleen de lage E-snaar. Controleer of de noot zuiver klinkt zonder dat je pols extreem draait.

3. Voeg de hogere stemmen toe

Plaats daarna pas je andere vingers. Controleer iedere snaar afzonderlijk zodat je weet welke noten bewust klinken en welke bewust worden gedempt.

4. Laat één stem bewegen

Hou de basnoot vast en verander maar één noot erboven. Gebruik bijvoorbeeld een hammer-on of pull-off. Dat is al voldoende om van een statisch akkoord een bewegende partij te maken.

5. Voeg double stops toe

Speel twee hogere noten tegelijk terwijl de duim de bas blijft vasthouden. Laat daarna één van die twee noten bewegen.

6. Hou het ritme stabiel

De versieringen mogen de groove niet kapotmaken. Speel de partij met een metronoom en zorg dat hammer-ons, slides en double stops binnen dezelfde puls blijven. Voor subdivision, pulse en ritmische controle kun je verder werken met Rhythm Mastery.

Een eenvoudige Hendrix-oefening

Herhaal de vier maten en probeer zo weinig mogelijk extra beweging te gebruiken. Het doel is niet zoveel mogelijk licks in één akkoord te proppen. Het doel is harmonie laten bewegen terwijl de groove blijft staan.

Wat als de thumb-over grip niet lukt?

Dan gebruik je een andere akkoordgreep. Je hoeft je hand niet in een oncomfortabele positie te forceren om Hendrix-achtige ideeën te kunnen gebruiken.

Je kunt dezelfde muzikale principes toepassen met:

• gewone barré-akkoorden;
• triads;
• kleinere akkoordfragmenten;
• andere voicings;
• double stops zonder duimbas;
• een basnoot die door een andere vinger of ander instrument wordt gespeeld.

De exacte vingering is uiteindelijk minder belangrijk dan het muzikale principe.

Wat maakt Hendrix-akkoorden uiteindelijk zo herkenbaar?

Niet één geheime greep. Niet alleen de E7#9. En ook niet alleen zijn duim over de hals.

De herkenbare Hendrix-benadering ontstaat door meerdere dingen tegelijk:

• open voicings;
• thumb-over basnoten;
• sus-klanken;
• double stops;
• hammer-ons en pull-offs;
• bewegende bovenstemmen;
• selectieve muting;
• sterk ritme en dynamiek.

De belangrijkste les is dat een akkoord geen stilstaande greep hoeft te zijn. Bij Hendrix wordt het akkoord een klein arrangement waarin bas, harmonie en melodie tegelijk kunnen bewegen.

Meer artikels over speeltechniek, controle en phrasing vind je bij Gitaartechniek & Skills.