Gitaar snaren vervangen: elektrisch, akoestisch & klassiek

Wanneer moet je gitaar snaren vervangen?

Er bestaat geen vaste regel voor hoe vaak je gitaarsnaren moet vervangen. Sommige gitaristen doen dat na enkele optredens, andere spelers gebruiken dezelfde set maandenlang.

Hoe snel snaren verslijten hangt onder andere af van:

• hoe vaak je speelt
• hoeveel je handen zweten
• luchtvochtigheid en opslag
• het gebruikte snaarmateriaal
• hoe helder of juist ingespeeld je de klank graag hebt

Er zijn wel duidelijke signalen dat een set aan vervanging toe is:

• de snaren voelen ruw of stroef aan
• ze zijn verkleurd, zwart geworden of beginnen te roesten
• je ziet slijtageplekken waar de snaren de frets raken
• de gitaar klinkt merkbaar doffer dan normaal
• de snaren verliezen hun elasticiteit en voelen dood aan
• stemmen en intonatie worden minder stabiel

Merk je meerdere van deze symptomen, dan is het meestal tijd voor een nieuwe set.

Mag je alle snaren tegelijk van een gitaar verwijderen?

Online lees je soms dat een gitaarhals onmiddellijk kan kromtrekken wanneer je alle snaren tegelijk verwijdert. Bij een gezonde moderne gitaar is een korte periode zonder snaarspanning normaal gesproken geen probleem.

Bij zeer oude, beschadigde of structureel kwetsbare instrumenten is extra voorzichtigheid verstandig. Ook bij gitaren met een zwevende tremolo kan één snaar tegelijk vervangen praktischer zijn, omdat de brug dan minder sterk uit zijn evenwicht raakt.

Wil je alleen een nieuwe set plaatsen, dan kun je de snaren één voor één vervangen. Wil je de toets grondig schoonmaken, dan is het juist handig om eerst alle snaren te verwijderen.

Maak de snaren altijd eerst volledig slap voordat je ze doorknipt. Knip nooit snaren door terwijl ze nog onder volledige spanning staan.

Wat heb je nodig om gitaar snaren te vervangen?

Leg voordat je begint alles klaar wat je nodig hebt:

• een nieuwe set snaren van het juiste type en de juiste dikte
• een kniptang of snaartang
• een string winder – niet noodzakelijk, maar wel handig
• een zachte microvezeldoek
• eventueel een geschikt onderhoudsproduct voor de toets
• een gitaarstemmer

Leg de gitaar bij voorkeur stabiel op een tafel of werkbank met een zachte doek eronder en ondersteuning onder de hals. Zo heb je beide handen vrij en verklein je de kans dat de gitaar beschadigd raakt.

Stap 1 – De oude snaren verwijderen

Draai eerst de stemmechanieken los totdat de snaren vrijwel geen spanning meer hebben.

Daarna hangt de manier waarop je de snaar verwijdert af van het type gitaar.

Elektrische gitaar

Bij veel elektrische gitaren lopen de snaren door een tailpiece, brug of door de body. Nadat de spanning weg is, trek je de snaar eenvoudig uit de brugconstructie.

Bij gitaren met een Floyd Rose of ander locking tremolosysteem verloopt de procedure anders, omdat de snaren aan de brug kunnen zijn vastgeklemd. Maak in dat geval eerst de locking mechanismen los.

Akoestische staalsnarige gitaar

Bij een akoestische western-gitaar worden de snaren meestal met brugpennen vastgehouden.

Maak de snaar volledig slap. Duw de snaar indien nodig eerst een klein stukje richting de brug zodat het kogeltje aan het uiteinde loskomt van de onderkant van de brugpen. Trek daarna de brugpen voorzichtig omhoog.

Gebruik liever geen tang rechtstreeks op de brugpen. Daarmee kun je zowel de pen als de brug beschadigen.

Klassieke gitaar

Een klassieke gitaar gebruikt meestal nylonsnaren zonder kogeltje aan het uiteinde. De snaren zijn daarom aan de brug vastgeknoopt.

Maak de snaar eerst volledig los aan het stemmechaniek en maak daarna voorzichtig de knoop aan de brug los.

Stap 2 – De toets schoonmaken

Als alle snaren verwijderd zijn, heb je vrije toegang tot de volledige toets. Dat is het ideale moment om stof, huidvet en vuil te verwijderen.

Gebruik eerst een zachte microvezeldoek.

Voor ongelakte donkere houten toetsen, zoals veel palissander- en ebbenhouten toetsen, kun je indien nodig een kleine hoeveelheid geschikt fretboard-product of lemon oil gebruiken. Doe dit spaarzaam; een toets hoeft niet bij iedere snaarwissel geolied te worden.

Gebruik geen lemon oil op gelakte maple toetsen en vermijd algemene huishoudproducten. Die kunnen de afwerking van de gitaar aantasten.

Stap 3 – De nieuwe snaren plaatsen

Controleer voordat je begint welke snaar waar hoort. Op een normale zessnarige gitaar loopt de dikte van de snaren van de dikke lage E-snaar naar de dunne hoge E-snaar.

Plaats de snaren vervolgens volgens het brugtype van je gitaar.

Elektrische gitaar

Voer de snaar door de brug, het tailpiece of de body volgens de constructie van je gitaar. Trek de snaar daarna richting het juiste stemmechaniek.

Akoestische gitaar met brugpennen

Steek het kogeltje van de snaar in het gat van de brug en plaats de brugpen terug.

Trek vervolgens voorzichtig aan de snaar terwijl je de brugpen op zijn plaats houdt. Het kogeltje moet zich tegen de binnenkant van de brugplaat vastzetten en niet alleen tegen de onderkant van de brugpen.

Klassieke gitaar

Nylonsnaren worden aan de brug vastgeknoopt. Vooral bij de dunne snaren is het belangrijk dat de knoop zichzelf goed blokkeert wanneer de spanning toeneemt.

Controleer voordat je verdergaat altijd even of iedere snaar correct aan de brug bevestigd is.

Stap 4 – De snaren aan de stemmechanieken bevestigen

Trek de snaar richting het juiste stemmechaniek, maar trek haar nog niet volledig strak.

Je hebt voldoende extra lengte nodig om enkele nette windingen rond de as te maken.

Voor standaard stemmechanieken zijn ongeveer 2 tot 4 nette windingen meestal voldoende. Dunnere snaren kunnen iets meer windingen gebruiken dan dikke snaren.

De windingen moeten netjes naast elkaar en naar beneden rond de stemas lopen. Zo blijft de snaarhoek over de topkam consistent.

6-in-line stemmechanieken

Bij gitaren met alle zes stemmechanieken aan één kant van de kop, zoals veel Strat- en Telecaster-modellen, moeten de snaren netjes richting hun eigen mechaniek lopen zonder elkaar te kruisen.

3+3 stemmechanieken

Bij gitaren met drie stemmechanieken aan iedere kant van de kop, zoals veel Les Paul-modellen, geldt hetzelfde principe: iedere snaar loopt zo recht mogelijk vanuit de topkam naar het juiste stemmechaniek.

Locking tuners

Heb je locking tuners, dan heb je meestal veel minder extra snaarlengte nodig. Trek de snaar door het mechaniek, vergrendel hem en draai vervolgens op spanning volgens het systeem van de fabrikant.

Stap 5 – Nieuwe snaren voorzichtig oprekken

Nieuwe snaren ontstemmen in het begin vaak snel. Een deel daarvan komt doordat windingen, knopen en bevestigingspunten zich nog moeten zetten.

Stem de gitaar eerst ongeveer op toon. Trek daarna iedere snaar voorzichtig een klein stukje van de toets weg en beweeg langs verschillende punten van de snaar.

Doe dit gecontroleerd. Het is niet de bedoeling om hard aan de snaar te trekken of ze extreem uit te rekken.

Stem daarna opnieuw.

Na enkele rondes wordt de gitaar meestal aanzienlijk stabieler.

Stap 6 – Overtollige snaar afknippen

Wanneer de snaren correct gemonteerd zijn en de windingen goed zitten, kun je de uitstekende uiteinden met een kniptang afknippen.

Laat geen lange scherpe stukken snaar aan de kop hangen. Ze zijn niet alleen onhandig, maar kunnen ook:

• je vingers openhalen
• andere snaren raken
• rammelende bijgeluiden veroorzaken
• blijven haken aan een doek, hoes of kleding

Knip ze daarom kort en netjes af.

Stap 7 – Stemmen, rekken en opnieuw stemmen

Stem nu alle snaren nauwkeurig.

Speel enkele akkoorden en bends en controleer daarna opnieuw de stemming. Zakt een snaar nog duidelijk weg, rek haar nogmaals voorzichtig op en stem opnieuw.

Stemmen → voorzichtig rekken → opnieuw stemmen.

Na een paar rondes zouden de meeste nieuwe snaren redelijk stabiel moeten blijven.

Moet je de gitaar opnieuw afstellen na nieuwe snaren?

Gebruik je hetzelfde type snaren, dezelfde snaardikte en dezelfde stemming als voordien, dan hoeft de gitaar normaal gesproken niet opnieuw volledig te worden afgesteld.

Stap je echter over naar duidelijk dikkere of dunnere snaren, dan verandert de totale snaarspanning. Dat kan invloed hebben op:

• halskromming
• actie
• intonatie
• de positie van een floating tremolo
• de ruimte in de topkamgroeven

Merk je na de snaarwissel plots meer fretbuzz, een hogere of lagere actie of slechte intonatie, dan is het verstandig de setup te controleren.

Veelgemaakte fouten bij het vervangen van gitaarsnaren

• snaren doorknippen terwijl ze nog onder volledige spanning staan
• de verkeerde snaar op het verkeerde stemmechaniek monteren
• te weinig of juist extreem veel windingen maken
• windingen over elkaar heen laten lopen
• akoestische brugpennen forceren met een tang
• het kogeltje van een akoestische snaar verkeerd onder de brugpen laten zitten
• nylonsnaren onvoldoende vastknopen
• nieuwe snaren niet oprekken en daardoor voortdurend opnieuw moeten stemmen
• een ander snaartype of veel dikkere set plaatsen zonder de setup te controleren

Hoe lang duurt gitaar snaren vervangen?

De eerste keer kan een volledige snaarwissel makkelijk een half uur tot een uur duren. Dat is helemaal normaal.

Met wat ervaring kun je een eenvoudige snaarwissel op veel gitaren in ongeveer 5 tot 15 minuten uitvoeren. Als je tegelijk de toets schoonmaakt of met een complexer tremolosysteem werkt, duurt het uiteraard langer.

Neem vooral de tijd om de snaren correct te monteren. Een nette snaarwissel zorgt voor een stabielere stemming, minder problemen aan brug en stemmechanieken en vooral een gitaar die weer prettig speelt.