Moderne rock- en alternatieve gitaristen: 10 vernieuwers
Vernieuwing in moderne rockgitaar draait niet alleen om sneller of technisch moeilijker spelen. Veel van de interessantste gitaristen veranderden juist hoe we denken over sound, ritme, textuur, effecten en arrangement.
Van de atmosferische akkoorden van Andy Summers en de delaypatronen van The Edge tot de industriële riffs van Richard Z. Kruspe en de hybrid picking van Tim Henson: deze 10 gitaristen laten elk op hun eigen manier zien hoe je met de gitaar iets nieuws kunt bouwen.
Wat maakt een moderne rock- of alternatieve gitarist vernieuwend?
Niet noodzakelijk snelheid of technische complexiteit. Moderne gitaarvernieuwing zit vaak in ongebruikelijke akkoorden, effecten, ritmische ideeën, nieuwe speeltechnieken en creatieve arrangementen.
Andy Summers, Jim Root, The Edge, Josh Homme, Richard Z. Kruspe, Matthew Bellamy, Tom Morello, Tim Henson, John Frusciante en Dave Grohl vertegenwoordigen elk een andere benadering: van delay en sound design tot groove, hybrid picking en gitaar als onderdeel van het volledige arrangement.
De interessantste les is dus niet om hun stijl letterlijk te kopiëren, maar om van iedere gitarist één muzikaal idee te nemen en dat in je eigen spel te gebruiken.
- Hoe gebruik je deze pagina?
- Andy Summers – akkoorden en textuur
- Jim Root – precision groove
- The Edge – delay en ritme
- Josh Homme – scheve riffs en groove
- Richard Z. Kruspe – industrial metal groove
- Matthew Bellamy – riffs en effecten
- Tom Morello – gitaar als sound machine
- Tim Henson – hybrid picking
- John Frusciante – ruimte en feel
- Dave Grohl – dynamiek en arrangement
Hoe gebruik je deze pagina in je eigen gitaarspel?
Het heeft weinig zin om tien gitaristen na elkaar te bestuderen en vervolgens niets met die informatie te doen.
Kies liever één gitarist en één muzikaal principe tegelijk.
Je kunt daarbij bijvoorbeeld focussen op:
- ongewone akkoorden en voicings;
- delay, modulation en andere effecten;
- groove en riffconstructie;
- muting en ritmische precisie;
- hybrid picking en rechterhandtechniek;
- dynamiek en arrangement;
- ruimte en phrasing.
Gebruik de oefeningen hieronder niet om de gitarist letterlijk te kopiëren, maar als vertrekpunt voor je eigen riffs, songs en gitaarpartijen.
1. Andy Summers – akkoorden, ruimte en textuur
Andy Summers van The Police laat goed horen hoe je relatief eenvoudige pop- en rockprogressies harmonisch interessanter kunt maken zonder voortdurend ingewikkelde jazzakkoorden te spelen.
Hij gebruikt onder andere sus-akkoorden, add9-voicings, open intervallen en effecten zoals chorus en delay.
Daardoor klinkt de gitaar niet alleen als akkoordbegeleiding, maar als een atmosferische laag binnen het arrangement.
Bekende voorbeelden vind je onder andere in Every Breath You Take, Message in a Bottle en Walking on the Moon.
Probeer dit:
Neem een eenvoudige I–V–vi–IV-progressie in G: G – D – Em – C.
Vervang gewone akkoorden door bijvoorbeeld Gadd9, Dsus2 en andere sus- of add9-varianten. Speel de noten afzonderlijk in plaats van alles volledig aan te slaan en voeg een kleine hoeveelheid chorus en delay toe.
De belangrijkste les: een interessantere gitaarpartij heeft niet noodzakelijk meer noten nodig, maar soms gewoon een andere voicing.
2. Jim Root – precision metal groove
Jim Root, bekend van Slipknot en Stone Sour, laat een heel andere vorm van moderne gitaar horen.
Veel riffs zijn gebaseerd op relatief eenvoudige ingrediënten:
- lage stemmingen;
- palm-muted chugs;
- octaaffiguren;
- sterke accenten;
- zeer strakke synchronisatie met de drums.
De moeilijkheid zit daardoor minder in ingewikkelde notenreeksen en meer in precisie, muting en consistentie.
Luister bijvoorbeeld naar Duality, Before I Forget en Psychosocial.
Probeer dit:
Zet een eenvoudige rock- of metaldrumbeat aan en speel achtste noten op je laagste snaar met stevige palm muting.
Probeer je aanslagen exact samen te laten vallen met de kickdrum. Voeg pas slides, accenten en extra noten toe wanneer de basis echt strak staat.
Een simpele riff die perfect in de groove zit, klinkt vaak veel zwaarder dan een complexere riff die ritmisch zweeft.
3. The Edge – delay, pulse en ritmische architectuur
The Edge van U2 gebruikt delay niet alleen om zijn gitaar groter te laten klinken. De repeats worden vaak onderdeel van het ritmische patroon zelf.
Een eenvoudige gespeelde figuur kan daardoor samen met een dotted-eighth delay veranderen in een veel dichter patroon.
Dat vraagt bijzonder goede timing: wanneer je oorspronkelijke noten verschuiven, verschuiven de repeats mee.
Bekende voorbeelden zijn Where the Streets Have No Name, Pride (In the Name of Love) en With or Without You.
Probeer dit:
Stel een dotted-eighth delay in en speel gelijkmatige achtste noten op één akkoord.
Luister hoe je gespeelde noten en de repeats samen één nieuw ritmisch patroon vormen. Maak daarna een patroon van één maat dat perfect blijft loopen.
Hier leer je vooral dat effecten onderdeel van een compositie kunnen zijn, in plaats van iets dat je pas achteraf aan een gitaarpartij toevoegt.
4. Josh Homme – desert riffs en scheve grooves
Josh Homme van Queens of the Stone Age schrijft riffs die vaak vertrouwd en tegelijk een beetje vreemd aanvoelen.
Hij gebruikt herhaling, drone-noten, droge gitaarsounds en onverwachte ritmische accenten om eenvoudige patronen een eigen karakter te geven.
De riff hoeft dus niet voortdurend van noten te veranderen. Soms ontstaat de identiteit juist door dezelfde figuur anders te accentueren.
Luister bijvoorbeeld naar No One Knows, Go With the Flow en Little Sister.
Probeer dit:
Schrijf een riff van één maat en herhaal hem vier maten lang boven een gewone 4/4-drumbeat.
Verander de noten niet, maar leg een opvallend accent op een onverwachte plaats, bijvoorbeeld op de “en” na tel 1 of 3.
Zo ontdek je hoeveel karakter je kunt creëren met ritmische plaatsing in plaats van extra noten.
5. Richard Z. Kruspe – industrial metal als machine
Richard Z. Kruspe van Rammstein bouwt riffs die bijna mechanisch aanvoelen.
De kracht komt uit een combinatie van:
- eenvoudige vormen;
- lage stemmingen;
- octaven;
- strakke downstrokes;
- zeer gecontroleerde muting;
- een consistente aanslag.
Luister bijvoorbeeld naar Sonne, Ich Will en Du Hast.
Probeer dit:
Stem je gitaar in Drop D of een lagere stemming en schrijf een riff met alleen de lage snaar en enkele octaven.
Speel alles eerst langzaam met downstrokes en een metronoom. Iedere aanslag moet ongeveer dezelfde intensiteit hebben en de stiltes tussen de noten moeten echt stil zijn.
Wanneer zo’n riff zonder drums al als een strakke ritmische machine klinkt, begint het te werken.
6. Matthew Bellamy – riffs, effecten en cinematic rock
Matthew Bellamy van Muse combineert zware rockriffs met sounds die soms bijna uit een synthesizer lijken te komen.
Fuzz, pitch shifting, whammy-effecten en sterke dynamische contrasten spelen een belangrijke rol, maar onder die productie zitten vaak vrij duidelijke en herhalende riffstructuren.
Voorbeelden vind je in Hysteria, Plug In Baby en Knights of Cydonia.
Probeer dit:
Schrijf eerst een riff van één of twee maten die volledig zonder effecten werkt.
Speel hem strak met een click. Voeg daarna pas distortion, fuzz, octave of pitch-effecten toe.
Een belangrijk principe hierbij is: laat effecten een goede riff versterken, niet een zwakke riff verbergen.
7. Tom Morello – gitaar als turntable en sound machine
Tom Morello van Rage Against the Machine en Audioslave behandelt de gitaar regelmatig alsof het een totaal ander instrument is.
Met onder andere pitch shifting, toggle-switch-effecten, ritmische scratches en andere ongebruikelijke sounds maakt hij partijen die soms dichter bij een sampler of draaitafel liggen dan bij traditionele leadgitaar.
Maar onder die geluidsexperimenten zit bijna altijd een sterke ritmische basis.
Luister naar Killing in the Name, Bulls on Parade en Cochise.
Probeer dit:
Neem een eenvoudige riff van twee akkoorden.
Speel hem twee maten normaal. Demp daarna alle snaren en speel twee maten alleen het ritme met scratches.
Probeer de groove identiek te houden.
Je rechterhand functioneert hier bijna als een drummer.
8. Tim Henson – moderne prog en hybrid picking
Tim Henson van Polyphia combineert moderne pop- en beatproductie met gitaartechnieken die ver buiten traditionele rocklicks gaan.
Hybrid picking, hammer-ons, pull-offs, slides en uitgebreidere akkoordvoicings zorgen ervoor dat sommige partijen meer aan piano- of harppatronen doen denken dan aan klassieke rockgitaar.
Luister bijvoorbeeld naar G.O.A.T., Playing God en Euphoria.
Probeer dit:
Maak op de bovenste drie of vier snaren een klein maj7- of maj9-akkoordfragment.
Speel de laagste noot met je plectrum en gebruik middel- en ringvinger voor de hogere noten.
Voeg daarna hammer-ons en pull-offs toe terwijl andere noten blijven doorklinken.
Werk eerst aan zuiverheid en ritmische gelijkmatigheid. Snelheid komt pas daarna.
9. John Frusciante – ruimte, ritme en emotionele eenvoud
John Frusciante van Red Hot Chili Peppers combineert relatief eenvoudige akkoordpartijen met funkritmes, melodische fills en expressieve leadlijnen.
Een belangrijk onderdeel van zijn stijl is wat hij níét speelt.
Hij laat ruimte voor zang en bas en gebruikt korte gitaarideeën om een arrangement te ondersteunen in plaats van voortdurend alles op te vullen.
Luister bijvoorbeeld naar Under the Bridge, Californication en Scar Tissue.
Probeer dit:
Neem een progressie van vier akkoorden en speel maar één korte ritmische aanslag per maat.
Zet de metronoom alleen op tel 2 en 4 en concentreer je op timing en nootlengte.
Voeg daarna één korte melodische fill toe in de ruimte tussen twee denkbeeldige zangfrasen.
De oefening dwingt je om niet automatisch iedere lege plek te vullen.
10. Dave Grohl – moderne rockkracht door arrangement
Dave Grohl en Foo Fighters laten horen hoe je met relatief vertrouwde akkoordprogressies toch enorme dynamische verschillen kunt creëren.
Het geheim zit vaak niet in complexere harmonie, maar in arrangement:
- gitaarlagen verdubbelen;
- andere registers gebruiken;
- powerchords afwisselen met octaven;
- cleane en overstuurde lagen combineren;
- een chorus groter maken dan een verse.
Voorbeelden zijn Everlong, The Pretender en Best of You.
Probeer dit:
Neem één akkoordprogressie van vier akkoorden en speel ze op drie verschillende manieren.
Eerst als lage powerchords, daarna als hogere octaven en vervolgens als cleane triads of open voicings.
De harmonie blijft dezelfde, maar het arrangement verandert volledig.
Wat hebben deze moderne gitaristen gemeen?
Op het eerste gezicht niet veel.
Tim Henson klinkt totaal anders dan Richard Z. Kruspe. Andy Summers gebruikt de gitaar anders dan Jim Root. Tom Morello en John Frusciante hebben nauwelijks dezelfde technische benadering.
Toch delen ze één interessant principe:
ze bouwden geen herkenbare stijl door simpelweg meer van hetzelfde te spelen.
Ze veranderden telkens één of meerdere elementen:
- hoe akkoorden worden opgebouwd;
- hoe ritme wordt gebruikt;
- hoe effecten deel worden van de partij;
- hoeveel ruimte de gitaar inneemt;
- hoe riffs samenwerken met drums;
- hoe rechterhandtechniek melodie kan veranderen;
- hoe verschillende gitaarlagen een arrangement opbouwen.
Vernieuwing betekent niet automatisch technisch moeilijker
Dat is misschien de belangrijkste les van deze lijst.
Nieuwe ideeën op gitaar ontstaan niet alleen door sneller te spelen, meer scales te leren of technisch extremere partijen te schrijven.
Soms ontstaat vernieuwing door:
- één akkoord anders te stemmen;
- een accent te verschuiven;
- een effect ritmisch te gebruiken;
- een riff eenvoudiger te maken;
- meer ruimte te laten;
- of dezelfde akkoorden anders te arrangeren.
Daarom is het veel nuttiger om van deze gitaristen principes te leren dan hun exacte sound of licks te kopiëren.
Gebruik hun ideeën om je eigen gitaarstijl te ontwikkelen
Kies één van de tien gitaristen en neem één idee mee naar je volgende oefensessie.
Niet tien nieuwe licks.
Eén idee.
Een ander akkoord. Een vreemd accent. Een delaypatroon. Een nieuwe rechterhandtechniek. Meer ruimte. Een andere gitaarlaag.
Gebruik dat principe vervolgens in een riff of akkoordprogressie die niets met het origineel te maken heeft.
Dan kopieer je geen gitarist. Dan leer je denken zoals een gitarist die iets nieuws probeert te creëren.
Veelgestelde vragen
Welke moderne rock- en alternatieve gitaristen zijn vernieuwend?
Onder andere Andy Summers, Jim Root, The Edge, Josh Homme, Richard Z. Kruspe, Matthew Bellamy, Tom Morello, Tim Henson, John Frusciante en Dave Grohl. Ze vernieuwen niet allemaal via snelheid of complexe solo’s, maar via sound, ritme, effecten, groove, techniek en arrangement.
Wat maakt een gitarist vernieuwend?
Een vernieuwende gitarist introduceert niet noodzakelijk nieuwe noten of extreme technieken. Vernieuwing kan ook zitten in ongewone akkoordvoicings, ritmische plaatsing, effecten, sound design, nieuwe speeltechnieken of een andere manier van arrangeren.
Waarom staat Andy Summers in deze lijst?
Omdat hij akkoordvoicings, open intervallen, chorus, delay en ruimte gebruikt om relatief eenvoudige progressies veel meer textuur te geven. Zijn partijen functioneren vaak als onderdeel van het volledige arrangement in plaats van als gewone akkoordbegeleiding.
Wat kun je leren van Jim Root?
Vooral hoe belangrijk precisie, palm muting, groove en synchronisatie met de drums zijn. Zijn riffs tonen dat een eenvoudige ritmische figuur enorm zwaar kan klinken wanneer timing en articulatie perfect gecontroleerd zijn.
Waarom is The Edge belangrijk voor moderne gitaar?
The Edge gebruikt delay als onderdeel van het ritme en de compositie. Vooral zijn gebruik van herhalende patronen, ruimte en effecten laat zien hoe enkele gespeelde noten kunnen uitgroeien tot een veel groter arrangement.
Wat maakt de riffs van Josh Homme herkenbaar?
Josh Homme gebruikt vaak herhaling, drone-noten, droge sounds en onverwachte accenten. Daardoor kunnen vrij eenvoudige riffs toch een eigen, soms bijna scheef aanvoelende groove krijgen.
Wat kun je leren van Richard Z. Kruspe?
Zijn spel laat zien hoe eenvoudige riffs kracht krijgen door zeer strakke downstrokes, gecontroleerde muting, lage stemmingen en consistente timing. Het ritmische karakter is minstens zo belangrijk als de gebruikte noten.
Hoe gebruikt Matthew Bellamy effecten?
Bellamy combineert riffs met onder andere fuzz, pitch shifting en andere effecten. De effecten veranderen de textuur en expressie van de partij, maar de sterkste voorbeelden werken ook als riff voordat de effecten worden toegevoegd.
Waarom is Tom Morello zo vernieuwend?
Tom Morello gebruikt de gitaar soms bijna als een draaitafel, sampler of synthesizer. Met pitch-effecten, scratches, switches en ongebruikelijke geluiden creëert hij nieuwe klanken, terwijl de basis vaak sterk ritmisch blijft.
Wat is bijzonder aan de gitaartechniek van Tim Henson?
Tim Henson combineert onder andere hybrid picking, hammer-ons, pull-offs, slides en uitgebreide akkoordvoicings. Daardoor ontstaan partijen die soms meer aan piano- of harppatronen doen denken dan aan traditionele rockgitaar.
Wat kunnen gitaristen leren van John Frusciante?
Vooral het belang van timing, feel, ruimte en korte melodische fills. Zijn partijen laten zien dat je niet iedere lege plek hoeft te vullen en dat eenvoudige ideeën zeer effectief kunnen zijn wanneer ze goed in het arrangement passen.
Waarom staat Dave Grohl in een lijst met vernieuwende gitaristen?
Omdat zijn kracht vaak in arrangement en dynamiek zit. Door dezelfde akkoordprogressie met verschillende registers, gitaarlagen, powerchords, octaven en cleane voicings te spelen, kan een relatief eenvoudige song enorm groot klinken.
Moet je deze gitaristen letterlijk proberen te kopiëren?
Nee. Het is nuttiger om één principe uit hun stijl te nemen en dat in je eigen muziek toe te passen. Gebruik bijvoorbeeld een delaypatroon, ander akkoordtype, onverwacht accent, nieuwe pickingtechniek of andere manier van arrangeren in een eigen riff of song.
Moet moderne gitaarmuziek technisch moeilijk zijn om vernieuwend te zijn?
Nee. Vernieuwing kan juist ontstaan door minder te spelen, een effect anders te gebruiken, een ritme te verschuiven of bestaande akkoorden anders te arrangeren. Technische moeilijkheid en muzikale vernieuwing zijn niet hetzelfde.
